Organiczna Płyta Obornikowa (OPO) to technologia pozwalająca na redukcję zanieczyszczeń punktowych pochodzących z rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Organiczna płyta obornikowa do składowania stałych odchodów zwierzęcych (obornika, pomiotu) jest specjalnie zaprojektowaną warstwą podłoży węglowych pod składowiskiem obornika i stanowi barierę pionową na drodze odpływu zanieczyszczeń do wód gruntowych. Innowacyjność naszego produktu polega na dodawaniu do złoża aktywizatora składającego się z właściwie dobranych szczepów bakterii fermentujących. Są one zdolne do przetrwania i rozwoju w warunkach panujących w środowisku pryzmy obornikowej.
Patent nr PL 231378
Technologię cechuje nowatorska procedura konstrukcyjna tzw.: układ horyzontalnej i wertykalnej bariery dla usuwania związków azotu z odcieków generowanych przez składowiska obornika – zanieczyszczenia punktowe. Technologia została opracowana mając na względzie innowacyjności rozwiązań pro-środowiskowych, które generują nowe utylitarne produkty służące ograniczeniu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń antropogenicznych (rolniczych i komunalnych), a co za tym idzie poprawę jakości wód powierzchniowych i podziemnych oraz jakości środowiska życia człowieka.
Usługa polega na budowie organicznej płyty obornikowej (OPO) służącej do składowania stałych odchodów zwierzęcych (obornika, pomiotu). Jej realizacja zapewnia właściwy proces kondycjonowania obornika: utrzymanie jego maksymalnej wartości nawozowej oraz optymalnej aktywności „próchnicznej” w glebie, przy obecności odpowiednich aktywizatorów mikrobiologicznych. Aktywizator składa się z właściwie dobranych szczepów bakterii fermentujących, zdolnych do przetrwania i rozwoju w warunkach panujących w środowisku pryzmy obornikowej. Jego zadaniem jest wydajna kolonizacja środowiska obornika i właściwe ukierunkowanie zachodzących w nim procesów. Ponadto, dzięki wydzielaniu do podłoża odpowiednich metabolitów, możliwa staje się eliminacja patogenów potencjalnie się tam znajdujących i ograniczenie ich rozprzestrzeniania się w środowisku.
OPO zbudowana jest z odpowiednio dobranego źródła węgla organicznego, co przyczynia się do intensyfikacji rozwoju i aktywności endogennych populacji mikroorganizmów tj. bakterii denitryfikacyjnych i nitryfikacyjnych. W konsekwencji obecny w odciekach rolniczych azot amonowy ulega utlenieniu (nitryfikacji) do azotanów. Natomiast azotany znajdujące się w odciekach oraz te tworzące się na drodze nitryfikacji amoniaku ulegają dalszej denitryfikacji do azotu gazowego. Okres osiągnięcia całkowitej redukcji zanieczyszczeń i uzyskania równowagi chemiczno-biologicznej nowo zbudowanej OPO wynosi około 1,5 miesiąca.
Długotrwałe przesuszenie złoża jest zagrożeniem dla wydajności złóż denitryfikacyjnych oraz obecnych tam mikroorganizmów. Aby zabezpieczyć płytę po względem ryzyka wystąpienia długotrwałej suszy montuje się konstrukcję złóż w taki sposób, aby stanowiły one warstwę pod składowiskiem obornika oraz barierę na drodze odpływu zanieczyszczonych z tego miejsca wód gruntowych. Zaaplikowanie dodatkowej puli mikrobioty (opracowanej przez nas szczepionki na bazie mikroorganizmów pochodzenia autochtonicznego) do złoża dotkniętego skutkiem suszy w szybkim tempie przywraca jego wydajność (redukcja >90%).
Poziom redukcji azotanów przy zastosowaniu płyty obornikowej przedstawia się następująco:
| Źródło zanieczyszczeń | Średnia redukcja w całym okresie funkcjonowania złoża (%) | Najwyższe odnotowane stężenie (mg/l) | Maksymalna redukcja (%) |
| obornik (bydlęcy) | 65 | >200 NO3- | 84,8 |
| obornik (bydlęcy) | 51 | 339 NO3- | 94,8 |
| obornik (świński) | 85 | 361 NO3- | 95 |
W zakresie OPO brak jest podobnych rozwiązań u konkurencyjnych firm. Istnieją płyty obornikowe i zbiorniki na gnojowicę, jednak nie zabezpieczają one w pełni środowiska przed zanieczyszczeniem.
Wyniki uzyskane w projekcie bazowym wykazały, że w gospodarstwach rolno-hodowlanych, w odciekach ze składowisk obornika do wód gruntowych stężenie azotanów może przekraczać nawet 2000 mg dm-3. Stanowi to ogromne skażenie wód gruntowych w najbliższym otoczeniu takich składowisk i nie spełnia wymogów Dyrektywy Azotanowej (91/676/EWG), przyczyniając się do eutrofizacji wód powierzchniowych.
Dlatego też zastosowanie proponowanej przez nas technologii w wielu przypadkach staje się niezbędne.
Firma Mironatura Sp. z. o. o oferuje kompleksową usługę redukcji zanieczyszczeń punktowych dopływających do wód gruntowych, z wykorzystaniem innowacyjnej biotechnologii: „Organiczna płyta obornikowa”.
Biotechnologia ta od 01.08.2016 – jest objęta ochroną patentową – zgłoszenie ”Organiczna Płyta Obornikowa” nr 418169
Data przyznania patentu
28.02.2019 – udzielenie patentu na Organiczną Płytę Obornikową – PL 231378
Twórcami patentu są: dr Agnieszka Bednarek z Katedry Ekologii Stosowanej Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŁ, Prof. Joanna Mankiewicz-Boczek, dr. Liliana Serwecińska, prof. Maciej Zalewski z ERCE PAN w Łodzi oraz prof. Jarosław Dziadek, dr. Andrzej Zaborowski, dr Jakub Pawełczyk z IBM PAN w Łodzi
Współpraca w oparciu o umowę licencyjną podpisaną w dniu 30.03.2018 – pomiędzy firmą Mikronatura Środowisko Sp z o.o. a Uniwersytetem Łódzkim, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska na korzystanie z wynalazków: ”Organiczna Płyta Obornikowa” nr 418169 i “Złoże denitryfikacyjne do redukcji zanieczyszczeń obszarowych w zlewni rolniczej” nr. 404407
Wykonane przez firmę wdrożenia (łącznie 5 inwestycji):
- 3 organiczne płyty obornikowe i 1 złoże denitryfikacyjne do redukcji zanieczyszczeń obszarowych w ramach projektu: Projekt: RPWP.01.02.00-30-0010/17-00 pt. Rozwój i optymalizacja innowacyjnej metody redukcji istotnych zanieczyszczeń punktowych rozproszonych oraz obszarowych na terenach wiejskich (projekt realizowany przez Mikronatura Środowisko Sp. z o.o.). W/w wdrożenia zostały zaintalowane na terenie gospodarstw hodowlanych: 2 płyty obornikowe w prywatnych gospodartwach na terenie Łaszczyna (koło Rawicza), w pobliżu budynków inwentarskich, gdzie aktualnie nadal jest składowany obornik od trzody chlewnej oraz 1 płyta obornikowa na terenie kombinatu rolniczego w Łaszczynie – na polu, co ułatwia okresową dystrybucję obornika pod okoliczne uprawy.
- 2 modułowe organiczne płyty obornikowe – wdrożenie w proj. AZOSTOP (TANGO2/339929/NCBR/2017) Lokalizacja : Kobyla Miejskaj gm. Szadek, teren prywatny, gdzie aktualnie nadal jest składowany obornik bydlęcy; wrzesień 2019 oraz gm. Rokiciny Mikołajów, wrzesień 2019
Prace przy budowie Organicznej Płyty Obornikowej (Gm. Łaszczyn, grudzień 2018) Projekt: RPWP.01.02.00-30-0010/17-00. Wdrożenie zostało zaintalowane na terenie gospodarstw hodowlanych, w pobliżu budynków inwentarskich, gdzie aktualnie nadal jest składowany obornik od trzody chlewnej
Płyta obornikowa została wykonana na terenie kombinatu rolniczego w Łaszczynie – na polu, co ułatwia okresową dystrybucję obornika pod okoliczne uprawy (Gm. Łaszczyn, grudzień 2018) Projekt: RPWP.01.02.00-30-0010/17-00
Przygotowania do budowy Modułowej Organicznej Płyty Obornikowej (Gm. Szadek, Kobyla Miejska, wrzesień 2019)
Etapy budowy Modułowej Organicznej Płyty Obornikowej – wdrożenie w proj. AZOSTOP (TANGO2/339929/NCBR/2017) Lokalizacja : Kobyla Miejskaj gm. Szadek, teren prywatny, gdzie aktualnie nadal jest składowany obornik bydlęcy; wrzesień 2019)
Etapy budowy Modułowej Organicznej Płyty Obornikowej – wdrożenie w proj. AZOSTOP (TANGO2/339929/NCBR/2017) Lokalizacja : Mikołajów gm. Rokiciny, teren prywatny, gdzie aktualnie nadal jest składowany obornik od trzody chlewnej; wrzesień 2019.